Home » เอกสารประวัติศาสตร์ » Beantwortung der Frage : Was ist Aufklärung? (1784)

Beantwortung der Frage : Was ist Aufklärung? (1784)

Blog Icon

นิติปรัชญา เอกสารประวัติศาสตร์

16 September 2010

read 5520

Image

Immanuel KANT (22 April 1724 – 12 February 1804)

สำนวนแปลของ ฐาปนันท์ นิพิฏฐกุล

I. ความรุ่งโรจน์ทางปัญญา ได้แก่ การที่มนุษย์สลัดตนออกมาเสียได้จากความไร้เดียงสาที่พันธนาการปัญญาญาณของตนเองไว้1 ความไร้เดียงสา (immaturity) ย่อมได้แก่ การขาดศักยภาพที่จะใช้ปัญญาญาณของตนเองได้ โดยไร้การชี้นำจากผู้อื่น ความไร้เดียงสาเช่นว่านี้เป็นดั่งพันธนาการ (self-imposed)   ด้วยว่าสาเหตุความไร้เดียงสา (ของบุคคล) นั้นมิได้เกิดจากการขาดปัญญาความเข้าใจแต่อย่างใด แต่กลับมีสาเหตุมาจากการขาดความคิดพินิจที่หนักแน่นและความกล้าหาญที่จะใช้ปัญญาญาณของตน โดยปราศจากการชี้นำจากผู้อื่น

Sapere Aude  ! 

จงกล้าที่จะใช้ปัญญาญาณของตนด้วยตนเอง

นี่แหละคำขวัญของความรุ่งโรจน์ทางปัญญา

An Answer to the Question : What is Enlightenment ? [คำตอบปัญหาที่ว่า ความรุ่งโรจน์ทางปัญญาคืออะไร]

II. ปรัชญาหาใช่ศาสตร์ประเภทซึ่งสื่อถึงการแสดงเชิงสัญลักษณ์ มโนทัศน์และบรรดาความคิดใด ๆ หรือแม้แต่จะ (ยกให้) เป็นศาสตร์แห่งศาสตร์ทั้งหลายทั้งปวง หรืออะไรก็ตามที่เข้าลักษณะทำนองนี้ก็หาไม่   แต่ปรัชญาเป็นศาสตร์แห่งความเป็นมนุษย์ เป็นศาสตร์แห่งการแสดงออกซึ่งความเป็นมนุษย์ เป็นศาสตร์แห่งความคิดและการกระทำของมนุษย์ ปรัชญาจึงแสดงความเป็นมนุษย์ในทุก ๆ มิติของความเป็นเช่นว่านั้น (อีกนัยหนึ่งปรัชญา) แสดงถึงความเป็นมนุษย์อย่างที่เป็นอยู่ รวมทั้งมนุษย์อย่างที่ควรจะเป็น กล่าวคือ สอดคล้องต้องกันกับลักษณะทางธรรมชาติของความเป็นมนุษย์ (นอกจากนี้) ปรัชญายังอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างความเป็นมนุษย์กับศีลธรรมและเสรีภาพอีกโสดหนึ่งด้วย

ปรัชญาสมัยโบราณอธิบายตำแหน่งแหล่งที่ของความเป็นมนุษย์บนผืนพิภพนี้ผิดไปจากที่ควรจะเป็นอย่างมหาศาล ด้วยเหตุว่าปรัชญาสมัยโบราณนั้นได้กำหนดความเป็นมนุษย์ไว้ในลักษณะที่เป็นแต่เพียงกลไก (ราวเครื่องจักรกล)  ซึ่งลักษณะเช่นนี้ย่อมทำให้ความเป็นมนุษย์ต้องขึ้นต่อโลก หรือขึ้นต่อสิ่งทั้งปวงภายนอกและเหตุการณ์ทั้งหลายโดยสิ้นเชิง ดังนั้น การกำหนดลักษณะที่เป็นแต่กลไกให้แก่มนุษย์จึงทำให้ความเป็นมนุษย์จำกัดลงเป็นเพียงส่วนประกอบบนโลกที่ปราศจากบทบาทใด ๆ

มาบัดนี้ ศักยภาพของเหตุผลในตัวมนุษย์ที่สามารถใช้วิพากษ์ (โลกทั้งมวล) ได้ปรากฏตัวขึ้นและยืนยันความเป็นมนุษย์ผ่านบทบาทอันขะมักเขม้นบนผืนโลกแห่งนี้

ความเป็นมนุษย์ด้วยตัวมันเองแล้วย่อมเป็นผู้ให้กำเนิดแก่การแสดงออกในรูปแบบ รวมทั้งมโนทัศน์ประการต่าง ๆ ของความเป็นมนุษย์ และควรจะเป็นผู้ขีดแนวทางแห่งวิถีประพฤติและการกระทำทั้งปวงของตนเองด้วย

The Conflict of the Faculties (1798) [ข้อขัดแย้งระหว่างสมรรถภาพทั้งปวง (ในตัวมนุษย์)]

เข้าสู่ระบบ