Home » บทความ » ปิยบุตร แสงกนกกุล » แผนผังช่วยทำความเข้าใจ เงื่อนไขการรับคำฟ้องของ ICC - โดย ปิยบุตร แสงกนกกุล » แผนผังช่วยทำความเข้าใจเงื่อนไขการรับคำฟ้องของ ICC - ปิยบุตร แสงกนกกุล

แผนผังช่วยทำความเข้าใจเงื่อนไขการรับคำฟ้องของ ICC - ปิยบุตร แสงกนกกุล

Blog Icon

กฏหมายระหว่างประเทศ บทความ

04 February 2011

read 6073

แผนผังช่วยทำความเข้าใจ

เงื่อนไขการรับคำฟ้องของศาลอาญาระหว่างประเทศ

 

โดย ปิยบุตร แสงกนกกุล

เงื่อนไขการรับคำฟ้อง

เขตอำนาจศาล

เขตอำนาจทางเวลา

   - การกระทำที่เกิดขึ้นตั้งแต่ ๑ กรกฎาคม ๒๕๔๕

   - กรณีให้สัตยาบันภายหลัง การกระทำที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันให้สัตยาบัน เว้นแต่ประกาศยอมรับเขตอำนาจศาลย้อนหลังกลับไปได้แต่ต้องไม่ย้อนหลังไปก่อนวันที่ ๑ กรกฎาคม ๒๕๔๕

เขตอำนาจทางเนื้อหา

  - ความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

  - ความผิดอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ

  - ความผิดอาชญากรรมสงคราม

  - ความผิดฐานรุกราน (ปัจจุบันยังไม่มีผลบังคับใช้)

เขตอำนาจทางพื้นที่และบุคคล

  - การกระทำเกิดบนดินแดนของรัฐภาคีหรือรัฐที่ใช่รัฐภาคีแต่ประกาศยอมรับเขตอำนาจศาล    หรือ

  - ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้มีสัญชาติของรัฐภาคีรัฐที่ใช่รัฐภาคีแต่ประกาศยอมรับเขตอำนาจศาล

 

ผู้มีสิทธิฟ้อง (referral ; renvoi)

รัฐภาคี

คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

   - ในกรณีที่การกระทำนั้นไม่ได้เกิดบนดินแดนของรัฐภาคี และผู้ถูกกล่าวหาไม่มีสัญชาติของรัฐภาคี

   - กรณีศึกษา : ซูดาน

อัยการอาจเริ่มต้นไต่สวนเองก็ได้

   - อัยการเห็นสมควรเอง จึงไปขออนุญาตจากศาลแผนกก่อนพิจารณาคดี (Pre-Trial Chamber) เพื่อเปิดการไต่สวน

   - บุคคลใดยื่นคำร้อง (complaint, communication) มายังอัยการ และอัยการพิจารณาแล้วเห็นสมควร จึงไปขออนุญาตจากศาลแผนกก่อนพิจารณาคดี (Pre-Trial Chamber) เพื่อเปิดการไต่สวน

 

เป็นกรณีร้ายแรงเพียงพอ และเป็นกรณีที่รัฐภาคีไม่ต้องการดำเนินคดีหรือไม่มีความสามารถในการดำเนินคดี

 

ผู้ถูกกล่าวหาไม่เคยถูกศาลอื่นพิพากษาให้รับโทษในความผิดเดียวกันนั้น

 

กระบวนการริเริ่มคดี


แบบที่ ๑

รัฐภาคี

รัฐภาคียื่นฟ้องต่อศาลอาญาระหว่างประเทศ โดยยื่นคำฟ้องต่ออัยการแห่งศาลอาญาระหว่างประเทศ

กรณีศึกษา

ยูกานดา : รัฐบาลยูกานดา ยื่นคำฟ้อง ธันวาคม ๒๐๐๓ เริ่มเปิดการไต่สวน กรกฎาคม ๒๐๐๔

คองโก : รัฐบาลคองโกยื่นคำฟ้อง มีนาคม ๒๐๐๔ เริ่มเปิดการไต่สวน มิถุนายน ๒๐๐๔

แอฟริกากลาง  : รัฐบาลแอฟริกากลางยื่นคำฟ้อง ธันวาคม ๒๐๐๔ เริ่มเปิดการไต่สวน พฤษภาคม ๒๐๐๗ 

 

แบบที่ ๒

คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติยื่นฟ้องต่อศาลอาญาระหว่างประเทศ โดยยื่นคำฟ้องต่ออัยการแห่งศาลอาญาระหว่างประเทศ ในกรณีที่การกระทำนั้นไม่ได้เกิดบนดินแดนของรัฐภาคี และผู้ถูกกล่าวหาไม่มีสัญชาติของรัฐภาคี

กรณีศึกษา

ซูดาน : คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติยื่นฟ้องมีนาคม ๒๐๐๕ เริ่มเปิดการไต่สวน มิถุนายน ๒๐๐๕

คำร้องของโรเบิร์ต อัมสเตอร์ดัม เรียกร้องให้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติมีมติยื่นคำฟ้องต่อศาลอาญาระหว่างประเทศ ดังเช่นกรณีซูดาน

 

แบบที่ ๓

อัยการริเริ่มเปิดการไต่สวนเอง

มี ๒ กรณี

กรณีแรก ปัจเจกชน องค์กรเอกชน บุคคลใด ยื่นคำร้องมายังอัยการ

ลำดับแรก - ปัจเจกชน องค์กรเอกชน บุคคลใด ยืนคำร้อง (complaint, communication) -------------> อัยการ

ลำดับที่สอง - อัยการพิจารณาคำร้องใน ๓ ขั้นตอน  

๑. ตรวจสอบเบื้องต้น (Initial Review) --------------> ๒. ทำรายงานเบื้องต้น (Basic Reporting)  ------------->

๓. วิเคราะห์แบบลึกซึ้ง (Intensive Analysis)

(ในขั้นตอน ตรวจสอบเบื้องต้น (Initial Review) อัยการจำหน่ายคำร้องออกไปจำนวนมาก จากสถิติที่ผ่านมา เกือบ ๓๐๐๐ คำร้อง ร้อยละ ๕ จำหน่ายเพราะเป็นการกระทำที่เกิดขึ้นก่อน ๑ กรกฎาคม ๒๐๐๒ ร้อยละ ๒๔ จำหน่ายเพราะปรากฏอย่างชัดแจ้งว่าการกระทำนั้นไม่เข้าความผิด ๔ ฐาน ร้อยละ ๑๓ จำหน่ายเพราะปรากฏอย่างชัดแจ้งว่าการกระทำนั้นไม่เข้าเขตอำนาจทางพื้นที่และบุคคล ร้อยละ ๓๘ จำหน่ายเพราะปรากฏอย่างชัดแจ้งว่ากรณีอยู่ในอำนาจขององค์กรอื่นๆหรือคำร้องไม่ชัดเจน ไม่มีรายละเอียดครบถ้วนเพียงพอ มีเพียงร้อยละ ๒๐ เท่านั้นที่ผ่านไปถึงขั้นตอนทำรายงานเบื้องต้นและวิเคราะห์แบบลึกซึ้ง เช่น กรณีอัฟกานิสถาน, ชาด, โคลัมเบีย, ไอวอรี่โคสต์, เคนยา)

ลำดับที่สาม - อัยการขออนุญาตต่อศาลแผนกก่อนพิจารณาคดี (Pre-Trial Chamber) เพื่อเปิดการไต่สวน

คำร้องของโรเบิร์ต อัมสเตอร์ดัม ในส่วนที่กล่าวอ้างว่าศาลอาญาระหว่างประเทศมีเขตอำนาจในกรณีการสลายการชุมนุม เม.ย.-พ.ค. ๒๕๕๓ เพราะผู้ถูกกล่าวหา (นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ) มีสัญชาติของรัฐภาคี (บริติช) เป็นกรณียื่นคำร้องในช่องทางนี้

 

กรณีสอง อัยการต้องการเปิดการไต่สวนเอง 

อัยการ -------------> ขออนุญาตต่อศาลแผนกก่อนพิจารณาคดี (Pre-Trial Chamber) เพื่อเปิดการไต่สวน

กรณีศึกษา

เคนยา : อัยการขออนุญาตต่อศาลแผนกก่อนพิจารณาคดี (Pre-Trial Chamber) และศาลอนุญาต มีนาคม ๒๐๑๐.

เข้าสู่ระบบ