๑. ข้อพิจารณาทั่วไป

กฏหมายมหาชน

22 September 2010

read 3990

ปัญหาการใช้และการตีความกฎหมายเป็นปัญหาที่ปรากฏขึ้นในทุกสาขาของกฎหมาย นักนิติศาสตร์ได้เพียรพยายามที่จะหาหลักเกณฑ์การใช้และการตีความกฎหมายเพื่อ ป้องกันมิให้ผู้ที่มีอำนาจพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาทางกฎหมายใช้และตีความ กฎหมายตามอำเภอใจหรือใช้และตีความกฎหมายโดยก่อให้เกิดผลอันประหลาดมานานแล้ว แต่จวบจนกระทั่งถึงปัจจุบัน เราก็ยังไม่สามารถหาหลักเกณฑ์ที่ยอมรับกันเป็นยุติและเป็นเอกภาพเกี่ยวกับ การใช้และการตีความกฎหมายได้ อย่างไรก็ตามไม่ได้หมายความว่าพัฒนาการในทางนิติศาสตร์ที่มีมากว่าสองพันปี นั้นจะไม่ได้สร้างหลักเกณฑ์ทั่วไปว่าด้วยการใช้และการตีความกฎหมายขึ้นมาเลย หากพิจารณาจากตำราในทางวิชาการเกี่ยวกับการใช้และการตีความกฎหมาย ตลอดจนการศึกษาวิเคราะห์แนวคำพิพากษาของศาลในระบบกฎหมายต่างๆแล้ว เราย่อมพบหลักเกณฑ์การใช้และการตีความกฎหมายที่ปรากฏในทางตำราและคำพิพากษา ของศาล นอกจากนี้กฎหมายบางประเทศได้วางหลักเกณฑ์กำหนดลำดับขั้นตอนการใช้กฎหมายไว้ ด้วย เช่น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของประเทศไทยหรือประมวลกฎหมายแพ่งของประเทศ สวิตเซอร์แลนด์ เป็นต้น

ในประเทศไทย การศึกษาวิชาที่เกี่ยวกับนิติวิธี (Juristic Method) ซึ่งหมายถึงวิธีการนิติบัญญัติตลอดจนวิธีการร่างสัญญาประการหนึ่ง และวิธีใช้ วิธีตีความ ตลอดจนวิธีการสร้างเสริมกฎหมายอีกประการหนึ่งนั้น ดูเหมือนจะไม่ได้พัฒนาไปเท่าใดนักนับตั้งแต่การรับเอากฎหมายสมัยใหม่เข้าใช้ แทนที่กฎหมายที่มีมาแต่เดิมเมื่อร้อยกว่าปีก่อน งานเขียนเกี่ยวกับการใช้และการตีความกฎหมายส่วนใหญ่เน้นไปที่การตีความ กฎหมายแพ่งและกฎหมายอาญาเป็นสำคัญ คำอธิบายหลักเกณฑ์ทั่วไปเกี่ยวกับการใช้และการตีความกฎหมายไม่ปรากฏมากนัก มิพักต้องกล่าวถึงการใช้และการตีความกฎหมายมหาชนซึ่งหมายถึงการใช้และการ ตีความกฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายปกครองซึ่งแทบจะไม่ปรากฏเลย

บทความนี้มุ่งหมายที่จะชี้ให้เห็นถึงหลักทั่วไปในการใช้และการตีความ กฎหมายและ สภาพปัญหาของการตีความกฎหมายมหาชน ตลอดจนข้อพิจารณาบางประการในการใช้และ การตีความกฎหมายมหาชนอันเป็นข้อที่จะต้องคำนึงเพิ่มเติมจากหลักเกณฑ์การ ตีความกฎหมายทั่วไป คำว่า “การใช้กฎหมาย” ผู้เขียนใช้ในความหมายที่รวมเอาการตีความกฎหมาย การอุดช่องว่างของกฎหมาย ตลอดจนการสร้างเสริมกฎหมายโดยผู้พิพากษาไว้ด้วยกัน สำหรับคำว่า “การตีความกฎหมาย” ผู้เขียนมุ่งหมายถึง การตีความกฎหมายลายลักษณ์อักษร

กฎหมายมหาชน ที่ใช้ในบทความนี้ หมายถึง กฎหมายที่มีวัตถุประสงค์ไปในทางคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ กฎหมายที่กำหนดนิติสัมพันธ์ในลักษณะที่บุคคลในกฎหมายฝ่ายหนึ่งมีอำนาจเหนือ กว่าบุคคลในกฎหมายอีกฝ่ายหนึ่ง และหมายถึงกฎหมายเฉพาะที่กำหนดให้รัฐเท่านั้นเป็นตัวการกระทำการในทางกฎหมาย ได้ ถึงแม้ว่าในทางทฤษฎีย่อมจะต้องถือว่ากฎหมายอาญา เป็นกฎหมายมหาชนด้วยก็ตาม แต่โดยเหตุที่กฎหมายอาญาได้รับการพัฒนาจนมีหลักการพื้นฐานบางประการโดยเฉพาะ มีการจัดการเรียนการสอน และมีการสร้างความเชี่ยวชาญขึ้นเป็นพิเศษ คำว่า “กฎหมายมหาชน” ในที่นี้จึงไม่รวมถึงกฎหมายอาญา แต่หมายถึงกฎหมายมหาชนโดยแท้ ซึ่งก็คือ กฎหมายรัฐธรรมนูญ และกฎหมายปกครอง (ตลอดจนกฎหมายการคลัง) เป็นสำคัญ

« การใช้และการตีความกฎหมายมหาชน | | ๒. หลักเกณฑ์ทั่วไปในการตีความกฎหมายลายลักษณ์อักษร»

เข้าสู่ระบบ